لطفا با ارسال پیشنهادات و انتقادات خود، ما را در بهبود و ارتقاء ابرسلامت یاری نمائید.

به بهترین پیشنهادات یک عدد ربع سکه جایزه داده خواهد شد.

اندیس گلایسمی چیست؟

اندیس گلایسمی چیست؟

اصطلاح "اندیس گلایسمی"، میزان افزایش قندخون را بعد از مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات (مواد نشاسته ای و قندی) نشان می دهد. برای اولین بار دو پزشک با نام های دیوید جنکینز و توماس ولور، مفهوم اندیس گلایسمی را مطرح کردند. آن ها از میزان به خصوصی گلوکز(قند) برای افزایش قندخون افراد مورد مطالعۀ خود استفاده کرده و منحنی تغییرات قندخون در طول دو ساعت از مصرف گلوکز را برای این افراد طراحی کردند. سپس آن ها از شرکت کنندگان خواستند تا میزان مشابهی از کربوهیدرات ها را از طریق موادغذایی دریافت کرده و سپس مجدداً میزان افزایش قندخون را به صورت نمودار طراحی کردند. اندیس گلایسمی یک مادۀ غذایی عبارت است از میزان افزایش قندخون در مقایسه با گلوکز که از صفر تا 100 متغیر است. در طول سال های بعد، جنکینز و ولور مطالعات بیشتری بر روی شرکت کنندگان مختلف شامل افراد سالم و بیماران مبتلا به هایپرلیپیدمی (چربی خون بالا) و دیابت انجام دادند. اندیس گلایسمی یک ابزار مفید برای بیماران دیابتی برای کنترل قندخون بوده و راهی برای کاهش کلسترول و تری گلیسیرید در افراد با سطوح بالای چربی خون است.

علاوه براین، ولور در مطالعه ای مشاهده کرد که افراد سالم وقتی وعدۀ شام با اندیس گلایسمی بالا مصرف می کنند، در مقایسه با افرادی که شام با اندیس گلایسمی پایین استفاده می کنند، در پاسخ به مصرف صبحانه روز بعد، قندخونشان کمتر افزایش می یابد.

انتقاد اصلی که به اندیس گلایسمی می شود این است که مردم معمولاً در هر یک از وعده های غذایی خود از انواع مختلف مواد غذایی استفاده می کنند. از آنجا که یک وعدۀ غذایی متعادل شامل ترکیبی از غذاها با اندیس های گلایسمی متفاوت است، اندیس گلایسمی یک مادۀ غذایی در یک وعده غذایی ممکن است ناچیز باشد. جنکینز و ولور در مطالعه ای در سال 1986 این موضوع را مورد بررسی قرار داده و نشان دادند که چگونه می توان اندیس گلایسمی یک وعدۀ غذایی را اندازه گیری کرد. در این مطالعه، شرکت کنندگان میزان مورد انتظار از افزایش قندخون که با محاسبه به دست آمده بود را با مصرف وعده های غذایی خود، تجربه کردند.

در مطالعات اخیر، پژوهشگران مشاهده کردند که میزان اندیس گلایسمی غذاها در جمعیت های مختلف، متفاوت است. در سال 2002، جنکینز با انجام مطالعه ای مروری مشاهده کرد که به کار بردن رژیم غذایی با اندیس گلایسمی پائین می تواند در بیماران مبتلا به دیابت نتایج مطلوبی داشته و در کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی نقش داشته باشد. به عقیدۀ انجمن دیابت آمریکا، اندیس گلایسمی می تواند برای کمک به تنظیم قندخون بیماران مبتلا به دیابت استفاده شود، با این حال میزان کربوهیدرات موجود در هر مادۀ غذایی از اندیس گلایسمی آن مهم تر است.

آکادمی تغذیه و دیابت می گوید: خودمراقبتی دیابت شامل اطلاع از اندیس گلایسمی می تواند به عنوان جایگزینی برای رژیم غذایی کتوژنیک در بیماران مبتلا به صرع باشد. شواهد دیگری وجود دارد که نشان
می دهد رژیم غذایی با اندیس گلایسمی پائین می تواند حساسیت به انسولین را در کودکان چاق افزایش داده و میزان انسولین را نیز افزایش می دهد. استفاده از اندیس گلایسمی به عنوان یک راهبرد کاهش وزن فاقد شواهد محکم است، با این حال وقتی در کنار یک رژیم غذایی کم کالری مورد استفاده قرار بگیرد، کاهش وزن را به دنبال خواهد داشت.

مطالعه ای که در سال 2015 بر روی 91 بزرگسال چاق انجام شد، نشان داد که رژیم غذایی با اندیس گلایسمی پائین در مقایسه با یک رژیم غذایی با کالری یکسان ولی اندیس گلایسمی بالاتر در طول یک دورۀ کاهش وزن 17 هفته ای، هیچ اثری بر کاهش وزن، تودۀ چربی، تودۀ بدون چربی و ایجاد تعادل در سوخت و ساز ندارد. یک مطالعۀ کوچک در سال 2013 نشان داد که وقتی شرکت کنندگان از غذاهای با اندیس گلایسمی بالا استفاده می کنند، میزان بیشتری از گرسنگی و اشتها را تجربه می کنند.

اندیس گلایسمی یک غذا هیچ اطلاعاتی در رابطه با مواد مغذی موجود در آن به دست نمی دهد. مثلاً اندیس گلایسمی خربزه از بستنی بالاتر است؛ ولی میزان مواد مغذی آن بیشتر بوده و ممکن است توسط بیماران مبتلا به دیابت با در نظر گرفتن الگوهای کربوهیدراتی آن ها بدون نگرانی مصرف شود. یکی از محققان این حوزه
می گوید بیمارانی را دیده که از مصرف مواد غذایی مانند سیب زمینی، هندوانه یا آناناس که اندیس گلایسمی بالایی دارند می ترسند، در صورتی که نباید از مصرف این غذاها اجتناب شود. پیروی از یک رژیم غذایی سالم که دستورالعمل های رژیمی کلیدی را در بر می گیرد (شامل رژیمی کلی و بشقاب من)، برای بیشتر افراد راهبردهای واقعی تری به حساب آمده و قابلیت اجرای بالاتری دارند.

یکی از اساتید این حوزه می گوید توجه به اندیس گلایسمی نمی تواند به عنوان یک روش کاربردی به بیماران دیابتی توصیه شود؛ چرا که میزان این اندیس بسیار متغیر است. در مقابل بسیاری از دانشمندان استفاده از بار گلایسمی که سهم مصرف مواد غذایی را نیز در نظر می گیرد، به جای اندیس گلایسمی پیشنهاد می کنند. با استفاده از این روش بیمار می تواند با توجه به اندیس گلایسمی ماده غذایی مورد نظر خود، میزان مناسبی از آن را مصرف کند.

اگرچه اندیس گلایسمی مقیاس کاملی نیست، ولی می تواند یک ابزار مناسب در راهبردهای مبتنی بر شواهد برای کنترل قندخون در افراد مبتلا به دیابت یا افراد در خطر ابتلا به دیابت تا زمانی که میزان مصرف غذایی خود را به صورت غیرضروری محدود نمی کنند، محسوب شود. دیابت و پیش از دیابت به علت مصرف غذاهای با اندیس گلایسمی بالا به وجود نمی آید؛ بلکه این ها بیماری های پیچیده ای هستند که تحت تأثیر عوامل خطر مختلفی شامل سایر متغیرهای رژیمی، سطح فعالیت، سن، نژاد، جنسیت و تاریخچه خانوادگی قرار دارند. اعمال برنامه ای شامل ارزیابی همۀ فاکتورهایی که ذکر شد، به مراقبان سلامتی کمک می کند تا بتوانند برای افراد در معرض خطر، راهبردهای متناسب با شرایط هر فرد ارائه دهند.

منبع

http://www.foodandnutrition.org/January-February-2017/Understanding-the-Glycemic-Index/